Benjamin Joinau

Ông đã tìm hiểu văn hóa và ẩm thực Hàn Quốc trong thời gian dài. Ông nghĩ điều gì đã thay đổi so với trước đây?
Một điều không thể nghi ngờ là đất nước Hàn Quốc đã chuyển mình mạnh mẽ trong 20 năm gần đây. Theo sự quan sát của tôi thì 22 năm trước, khi Hàn Quốc là một ẩn số đối với tôi thì mọi thứ đều mới mẻ và tuyệt vời. Hàn Quốc bây giờ rất quen thuộc với tôi và tôi nửa như người lạ nửa như người Hàn Quốc. Thực phẩm Hàn Quốc trở nên rất phổ biến vì nhiều yếu tố khác nhau, nhưng cá nhân tôi không nghĩ rằng chúng ngon hơn. Thực phẩm phổ biến ở Seoul về đặc thù thì đã mất đi chất lượng. Dĩ nhiên khẩu vị của tôi đã thay đổi nhưng hương vị của những món tôi ưa thích thì không như khi xưa nữa. Có lẽ bởi vì các nhà hàng được điều hành bởi các doanh nhân và họ đã cho nhiều gia vị hóa học và kim chi nhập khẩu thay vì nước tương tự làm và bột đậu nành theo phong cách truyền thống. Đây là một dự đoán có vẻ bi quan, mặc dù vẫn có hy vọng rằng sẽ có sự cải thiện khi ngày càng nhiều người quan tâm đến thực phẩm hữu cơ, slow food và Thực phẩm tự làm.



Ông có thể giải thích lý do vì sao thực phẩm lại kém chất lượng không?
Những nơi nổi tiếng như Hongdae, Samcheongdong và Garosugil tràn ngập thực phẩm được cung cấp rất phong phú với giá cả vô cùng rẻ và dễ làm. Những nơi này có quy tắc về ‘xu hướng’ và ‘tiêu chuẩn hóa’, mục tiêu hướng và khách hàng trẻ là những người có ảnh hưởng lớn với thị trường. Tất cả món ăn đều hướng về một thế hệ khách hàng nhất định với phong trào sản xuất hàng loạt chỉ chú trọng đến bề ngoài hấp dẫn mà thiếu chiều sâu tinh tế và hương vị. Thật đáng tiếc đây là vấn nạn hàng đầu dẫn đến chất lượng sản phẩm thấp hơn của toàn bộ nền văn hóa, không riêng gì thực phẩm. Thật đáng buồn rằng văn hóa cũng bị đem ra để buôn bán. Do đó chúng ta cần tiếp cận vấn đề dựa trên quan điểm ‘quản lý văn hóa’.

Nếu ông không thích những thay đổi ở Seoul, ông có nghĩ rằng nét đẹp vượt thời gian vẫn còn tồn tại?
Tôi ấn tượng rất sâu sắc về Jeongseon, Gangwon-do, nhưng không thể quên ngôi làng ở Jeolla-do, có văn hóa truyền thống trong với môi trường tự nhiên đầy vẻ đẹp vẫn còn tồn tại. Việc ăn uống ở đó chưa bị thương mại hóa. Tôi đã đến thăm nơi đó khi còn điều hành một chương trình ẩm thực Hàn Quốc trên kênh truyền hình Arirang.



Trước khi đến Hàn Quốc ông có quan tâm đến thực phẩm không? Xin ông cho biết đôi nét về sự khác nhau giữa ẩm thực Pháp và Hàn Quốc.
Tôi đến từ Bordeaux nên ngày trước tôi thường quan tâm đến rượu hơn là thực phẩm. Trước đây tôi từng được yêu cầu trình bày một cột lương thực, thứ mà tôi không hề trông chờ, tôi không có ý tưởng mở nhà hàng ở Hàn Quốc, có công việc liên quan đến truyền hình và nghiên cứu thực phẩm cùng lúc. Tôi vẫn đang tiếp tục làm việc liên quan đến thực phẩm có lẽ vì thực phẩm là phần rất quan trọng trong ngành nhân chủng học. Thật khó để diễn đạt bằng từ ngữ, nhưng ẩm thực Pháp có thể được mô tả bằng từ ‘sự sành ăn’ và ‘thứ hạng’. Thức ăn cao cấp thường có rất nhiều khác biệt với thức ăn bình dân. Trái lại, thức ăn cao cấp ở Hàn Quốc thường không có sức ảnh hưởng rộng rãi, mà những món ăn bình dân mới được chọn lọc bởi thứ hạng và trở nên phổ biến. Nếu bạn yêu cầu tôi nói về các món ăn ở Seoul ngày nay, tôi sẽ nói rằng thức ăn ở cả tám tỉnh trên đất nước Hàn Quốc đều đã bị pha trộn với thức ăn ngoại quốc như Mỹ, Italy, Pháp và nhiều nữa. Tôi không bảo như thế là không hay, nhưng điều đó đang dần tạo thành một cách nấu nướng khác. Thực phẩm không phải là di sản, nó là thứ gì đó có sức sống và thay đổi thường xuyên. Hơn nữa tôi nghĩ thức ăn đồng quê nên được giữ gìn đầu tiên, trước khi giới thiệu các món ăn hoàng tộc để toàn cầu hóa ẩm thực Hàn Quốc.

Tôi nghe nói ông còn tự tay chế biến một loại nước chấm Hàn Quốc?
Tôi từng có một căn nhà ở Yangpyeong nhưng tôi đã chuyển lên sống ở Seoul. Tôi đã làm nước tương và tương đậu nành với sự giúp đỡ của vài quý bà lớn tuổi, nhưng tôi làm những món đó bởi vì tôi là nhà nghiên cứu nên tôi rất thích các món ăn cơ bản của Hàn Quốc. Tôi quen làm kim chi với rượu gạo makgeolli hơn làm các món tương.



Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong thời gian sống ở Hàn Quốc là gì?
Làm sao tôi có thể lựa chọn chỉ một việc trong khi mỗi ngày tôi có đầy ắp công việc như một bộ phim không có hồi kết? Tôi được hỏi điều này nhiều lần vì tôi là người nước ngoài, nhưng những từ như ‘nhất’ có thể gây stress. Vài người nổi tiếng thường nhắc đi nhắc lại cùng một câu chuyện để che đậy cái mặt nạ, nhưng tôi không muốn trở nên như thế. Điều đáng nhớ nhất có thể sẽ xảy ra vào ngày mai.



Cuốn sách ‘Man Booker Prize’ của tiểu thuyết gia Han Gang cho chúng ta thấy tầm quan trọng của việc dịch thuật. Quan điểm của ông thế nào về việc dịch thuật?
Tôi từng điều hành một nhà xuất bản tên ‘Atelier des Cahiers’ ở Pháp suốt 15 năm, và tôi bận rộn với nhiều công việc dịch thuật khác nhau. Tôi từng xuất bản những tác phẩm của các tác giả Hàn Quốc như Dong In Kim, Jin Gun Hyun, Wan Suh Park, and Hee Gyung Eun bằng tiếng Pháp, và xuất bản những cuốn sách giới thiệu về hoạt hình Hàn Quốc và văn hóa như <Phác họa về Hàn Quốc>. Công việc đó không hề dễ dàng, nhưng tôi không có ý định từ bỏ.



Ông thường làm gì khi rảnh rỗi, và ông có dự định thế nào trong tương lai?
Làm việc là phương pháp chữa lành của tôi. Tôi có một ranh giới thú vị giữa công việc và cuộc sống riêng tư. Điều này giống như một điều ước hơn là dự định, nhưng tôi muốn tập trung vào mục tiêu của công việc hơn là số lượng. Tôi muốn lùi một bước, giảm tải bớt công việc để có thể tập trung nhiều hơn vào viết lách, tôi nghĩ đó là việc quan trọng nhất với tôi vào lúc này.